Diyabet Diyeti

Diyabet Diyeti, Tip 1, Tip 2, gestasyonel diyabet, prediyabet, LADA ve MODY için ADA 2025 Standards of Care, EASD 2024 Consensus, TEMD 2023 Tip 2 Diyabet kılavuzu, Academy of Nutrition and Dietetics (AND) 2024 önerileri ile PREDIMED, DiRECT, Look AHEAD, DAFNE, DASH ve Akdeniz Diyeti kanıtları temelinde; HbA1c, açlık-tokluk glukoz, kilo, kan basıncı, lipid ve renal/hepatik fonksiyonu eş zamanlı iyileştirmek için bireyselleştirilmiş Medical Nutrition Therapy (MNT) yaklaşımıdır. Tabak Yöntemi (½ nişastasız sebze + ¼ protein + ¼ kompleks KH), Akdeniz tipi beslenme, düşük glisemik indeks/yük, yüksek lif (≥25-30 g/gün), yeterli protein (1,0-1,5 g/kg), sağlıklı yağ (zeytinyağı, balık, kuruyemiş), porsiyon kontrolü ve karbonhidrat sayımı (T1D'de DAFNE) ile sürdürülebilir beslenme değişikliği sağlar.

Program Bileşenleri

• Bireysel değerlendirme: 3 gün gıda günlüğü, antropometrik ölçüm (kilo, boy, BKİ, bel çevresi), laboratuvar (HbA1c, lipid, ALT/AST, B12, D vit, eGFR/UACR), CGM/AGP analizi (varsa), hasta fenotipi (insülin direnci vs eksikliği), komorbidite (KBH, MASH, ASCVD, obezite, OSA), kültürel-kişisel tercih.
• MNT planı: Bireyselleştirilmiş günlük kalori (genelde 1400-2200 kcal — yaşa, cinsiyete, aktiviteye, hedefe göre); makro dağılımı (KH %40-50, protein %15-20, yağ %30-35); Tabak Yöntemi pratik eğitim; öğün sıklığı (3 ana ± 0-3 ara öğün).
• Karbonhidrat sayımı: T1D ve insülin alan T2D için DAFNE benzeri yapılandırılmış eğitim (ICR/ISF/düzeltme bolus); 1 dilim ekmek 15 g, 5 yemek kaşığı pilav 20 g, 1 elma 15 g referans tabloları; öğün öncesi/sonrası glukoz takip ile bireysel ayar.
• Akdeniz diyeti entegrasyonu: Bol sebze + meyve + tam tahıl + baklagil + sızma zeytinyağı + balık (haftada 2+) + çiğ kuruyemiş + yumurta + az yağlı süt; kırmızı et az; işlenmiş et yok; şekerli içecek yok. PREDIMED protokolü T2DM riski -%30, MACE -%30.
• Davranış değişikliği: Tabak küçültme, yavaş yeme, mindful eating, porsiyon kalibrasyonu (terazi 2-4 hafta), etiket okuma, restoran sipariş stratejisi, özel gün esnek planlama, gıda günlüğü dijital uygulama.
• Özel durumlar: Oruç (Ramazan IDF-DAR 2021 risk stratifikasyonu), gebelik (GDM MNT), çocuk-adolesan (büyüme + okul), yaşlı (sarkopeni önleme), sporcu (peri-egzersiz beslenme), KBH (protein 0,6-0,8 g/kg), MASH (Akdeniz + kilo kaybı), gut (purin), alerji.
• Takip ve revizyon: İlk 12 hafta 2 haftada bir, sonra ayda bir, stabil olunca 3 ayda bir; HbA1c 3 ayda bir; kilo + bel çevresi + KB her vizit; lipid + ALT/AST + B12 + D vit yıllık (gerekirse 6 ayda); CGM AGP analizi düzenli.
• Multidisipliner ekip: Endokrinolog + sertifikalı diyabet diyetisyeni + diyabet hemşiresi + diyabet eğitimcisi + klinik psikolog + egzersiz uzmanı + nefrolog/hepatolog konsültasyonu (gerektiğinde).

Neden Diyabet Rehberi?

Endokrinoloji + klinik beslenme + diyabet eğitimi + psikoloji multidisipliner ekibimiz ADA/EASD/TEMD/AND standartlarını bireysel uygular. Diyabet tedavisi, Tip 1 diyabet, Tip 2 diyabet, gestasyonel diyabet, prediyabet, insülin direnci, insülin direnci tedavisi, metformin, SGLT2i, GLP-1 tedavisi, dual agonist, insülin tedavisi, karbonhidrat sayımı eğitimi, insülin eğitimi, CGM takibi, glukoz sensörü, HbA1c, diyabet koçluğu, diyabet eğitimi, diyabet okulu, yaşam tarzı, diyabetik tarifler, egzersiz, kilo verme programları, obezite ve diyabet, metabolik cerrahi, MASLD yönetimi, böbrek hastalığı, KV risk yönetimi, geriatrik takip, çocuk diyabet takibi, gebelikte diyabet, stres yönetimi, uyku düzeni, mindfulness, sporcu beslenmesi, hipoglisemi önleme programlarımızla entegre yürütülür.

Klinik Karar Noktaları

Bireyselleştirilmiş Medical Nutrition Therapy (kalori, makro dağılımı, öğün sıklığı), Tabak Yöntemi pratik eğitimi, Akdeniz tipi beslenme entegrasyonu (PREDIMED kanıtı T2DM -%30), karbonhidrat sayımı (T1D'de DAFNE — HbA1c -%1,0), düşük glisemik indeks/yük seçim (HbA1c ek -%0,5/-%0,8), yüksek lif hedefi (≥25-30 g/gün), yeterli protein (sarkopeni önleme — özellikle GLP-1 RA ile), porsiyon kontrolü (tabak küçültme + mindful eating), şekerli içecek terki, davranış değişikliği koçluğu (12 haftalık yapılandırılmış program), özel durum yönetimi (oruç IDF-DAR 2021, gebelik, çocuk, yaşlı, KBH, MASH, sporcu), CGM destekli bireysel öğün yanıt optimizasyonu ve uzun dönem sürdürülebilirlik (esnek planlama + kültürel uyum + aile bütünü) — diyabet diyetinde başarıyı belirleyen on iki temel klinik karardır.

İleri klinik beslenme değerlendirmesi için uzman endokrinoloji ve klinik diyetisyen görüşü alabilirsiniz.