İnsülin Direnci Diyeti

İnsülin Direnci Diyeti, hedef dokuların (kas, karaciğer, yağ) insülin sinyaline azalmış yanıtı olan insülin direnci (IR) için; ADA 2025 Standards of Care, EASD 2024 Consensus, AACE 2024, IDF 2024, Endocrine Society 2024 ve TEMD 2023 kanıtları çerçevesinde; bireyselleştirilmiş Medical Nutrition Therapy (MNT), %5-10 kilo verme (insülin duyarlılığı +%30-60), Akdeniz/DASH tipi örüntü, düşük glisemik indeks (GI), yüksek lif (≥30-40 g/gün), kaliteli protein (1,2-1,6 g/kg), monounsaturated yağ + omega-3 DHA+EPA (2-3 g/gün), sızma zeytinyağı 4 yk/gün, çiğ kuruyemiş 30 g/gün, balık haftada 2-3, şekerli içecek + ultraişlenmiş gıda + trans yağ TAM eliminasyonu, 3 ana + 1-2 ara öğün (TRE 10:14 / 8:16 seçilmiş olguda), yemek sonrası 15-20 dk yürüyüş (pik -%30), 150-300 dk/hafta egzersiz (aerobik + direnç + HIIT), uyku 7-9 saat ve stres yönetimi temelli kapsamlı bir metabolik beslenme programıdır.

İnsülin Direnci Diyeti — Klinik Temeller

• Tanı + Hedefler: HOMA-IR >2,5, açlık insülin >15 mU/L, OGTT 2. saat insülin >80; HbA1c <%5,7 (prediyabette <%6,0), AKŞ <100, TG <150, HDL ≥40/50, bel <94/<80 cm hedef.
• Kalori + makro: 500-750 kcal/gün açık (kadın 1200-1500, erkek 1500-1800), ASLA <1200 kcal; KH %40-45 (150-200 g/gün), protein 1,2-1,6 g/kg, yağ %30-35 (Akdeniz tipi MUFA + omega-3).
• Öğün düzeni: 3 ana + 1-2 ara öğün; TRE 10:14 / 8:16 (eTRE 8:00-16:00) seçilmiş olguda + endokrinoloji onayı.
• Akdeniz/DASH örüntü: PREDIMED — T2D -%52, KV olay -%30; PREDIMED-Plus — IR -%32, visseral yağ -%5; ATTICA — IR -%15 her MedScore puanı.
• Düşük GI + glisemik yük: Günlük GL <100; yulaf, bulgur, kinoa, mercimek, baklagil, az şekerli meyve tercih; beyaz un + beyaz pirinç + patates KAÇIN.
• Yemek sırası + post-meal walk: Sebze + protein → KH (pik -%30, Shukla 2015); yemek sonrası 15-20 dk yürüyüş (pik -%30, Reynolds 2016).
• Lif ≥30-40 g/gün: Postprandial pik -%30, mikrobiyom çeşitlilik ↑, SCFA (butirat) ↑ → GLP-1 + insülin duyarlılığı; T2D riski -%30 (EPIC).
• Sağlıklı yağ: Sızma zeytinyağı 4 yk/gün, omega-3 DHA+EPA 2-3 g/gün, kuruyemiş 30 g/gün; doymuş <%7, trans 0.
• Şekerli içecek + ultraişlenmiş eliminasyonu: Şekerli içecek günlük 1 porsiyon T2D +%83 (NHS); ultraişlenmiş %10 artış T2D +%15.
• Egzersiz: 150-300 dk/hafta aerobik + 2-3 gün direnç + HIIT 4×4 dk; HbA1c -%0,7, HOMA-IR -%30-50, visseral yağ -%10.
• Uyku + stres: 7-9 saat uyku (5 saat altı IR +%30, Spiegel); kortizol yönetimi (meditasyon, yoga, doğa); OSA varsa CPAP.
• Eşlik eden durumlar: PCOS (%50-70 IR), MASLD/MASH (%70 IR), metabolik sendrom, T2D riski, KV hastalık, demans risk yönetimi entegre.

Neden Diyabet Rehberi?

Endokrinoloji + klinik beslenme + egzersiz fizyolojisi + psikoloji + uyku tıbbı + jinekoloji (PCOS) + hepatoloji (MASLD) multidisipliner ekibimiz ADA / EASD / AACE / IDF / Endocrine Society / TEMD standartlarını bireysel uygular. İnsülin direnci, insülin direnci tedavisi, metabolik sendrom takibi, prediyabet diyeti, prediyabet tedavisi, diyabet önleme programı, tip 2 diyabet beslenmesi, diyabet diyeti, kilo verme programları, obezite ve diyabet, MASLD/NASH takibi, PCOS takibi, kadın sağlığı ve diyabet, HbA1c, açlık kan şekeri, tokluk kan şekeri, OGTT, C-peptid, karbonhidrat sayımı, CGM takibi, glikoz sensörü, diyabet eğitimi, diyabet okulu, diyabet koçluğu, yaşam tarzı danışmanlığı, aile diyabet eğitimi, diyabetik tarifler, egzersiz planlaması, egzersizde kan şekeri yönetimi, KV risk, kalp sağlığı takibi, kolesterol, hipertansiyon, stres yönetimi, mindfulness programlarımızla entegre yürütülür.

Klinik Karar Noktaları

IR tanı kriterleri (HOMA-IR, açlık insülin, OGTT, klinik bulgular), metabolik sendrom değerlendirmesi (NCEP ATP III + IDF), bireyselleştirilmiş kalori + KH dağılımı, Akdeniz/DASH örüntü uyumu (MedScore ≥10), düşük GI + glisemik yük, lif optimizasyonu (≥30 g/gün), omega-3 + zeytinyağı + kuruyemiş üçlüsü, TRE uygunluğu (seçilmiş olgu), egzersiz reçetesi (aerobik + direnç + HIIT), uyku + stres + sirkadiyen yönetimi, PCOS / MASLD / KV risk eşlik durumları, T2D progresyonu önleme (DPP -%58), farmokoterapi gerekliliği (metformin / GLP-1 RA / SGLT2 / pioglitazon), bariatrik cerrahi seçimi (ileri obez + T2D) — insülin direnci diyetinde başarıyı belirleyen on beş temel klinik karardır.

İleri klinik beslenme ve endokrin değerlendirme için uzman endokrinoloji ve klinik diyetisyen görüşü alabilirsiniz.