Diyabetik Menü Planlaması

Diyabetik Menü Planlaması, T1D + T2D + GDM + LADA + prediyabet + insülin pompası + AID kullanıcılarında günlük enerji + makro (KH %40-50, protein %15-25, yağ %25-35) + mikro besin dengesi + karbonhidrat sayımı + glisemik indeks/yük + porsiyon (tabak modeli + el kuralı) + öğün saatleri + insülin/ilaç eşgüdümü + egzersiz + CGM/AGP yorumu ile yapılandırılmış; ADA 2025 Standards of Care, EASD 2024 Consensus, ISPAD 2022, Diabetes UK 2024, Diabetes Canada 2023, ESC 2023 ve TEMD 2023 rehberlerinde diyabet tedavisinin temel taşı olarak tanımlanan Medical Nutrition Therapy (MNT) yaklaşımıdır. PREDIMED (Akdeniz + zeytinyağı/kuruyemiş — KV olay -%30), LookAHEAD (kilo -%5-10 → HbA1c -%0,7 + KV risk), DIRECT (kilo -%10 → T2D remisyon %46), DPP (yaşam tarzı → T2D -%58), DCCT/DAFNE (KH sayımı + insülin) kanıtları temelinde haftalık + günlük + öğün bazında bireysel plan oluşturulur.

Diyabetik Menü Planlaması — Klinik Temeller

• Enerji hesabı: Mifflin-St Jeor BMR + aktivite çarpanı + amaç (kilo verme -500/-750 kcal); 1600-2200 kadın, 1800-2600 erkek; gebelik 2T +340, 3T +450; emzirme +500 kcal.
• Makro dağılım: KH %40-50 (130-200 g), protein %15-25 (1,0-1,5 g/kg), yağ %25-35 (doymuş <%7, trans 0, omega-3 250-500 mg).
• Mikro besin: Lif 25-38 g (14 g/1000 kcal), sodyum <2,3 g (<1,5 HT), folat 600 mcg (gebe), D vit 600-2000 IU, B12 (metformin), Mg, Ca.
• KH sayımı: ICR (500/TDD) + ISF (1800/TDD) + IOB + pre-bolus 15-20 dk hızlı / 0-5 dk Fiasp/Lyumjev; bolus = KH/ICR + düzeltme.
• GI/GL: Düşük GI ≤55 tercih; haftalık ortalama GL <100; asit + lif + protein + yağ → pik -%20-30; sebze-protein-KH sırası (Shukla 2015).
• Porsiyon: ADA tabak modeli (½ sebze + ¼ protein + ¼ KH); el kuralı; ilk 4-8 hafta terazi (0,1 g); FatSecret + USDA veritabanı.
• Öğün saati: 3 ana + 2-3 ara (gerekirse); kahvaltı 07-09, öğle 12-14, akşam ≤19; sirkadiyen — akşam hafif; TRE 10 saat HbA1c -%0,4 (Chow 2021).
• Diyet modelleri: Akdeniz (PREDIMED), DASH (HT), düşük KH (130 g — T2D opsiyonel), vegan/vejetaryen (B12 + omega-3 + Fe takviye), GDM özel sıkı hedef.
• Tip 1 menü: KH sayımı + ICR + ISF + IOB + pre-bolus + kombine bolus pompa + Warsaw F-W-P + AID (Tandem Control-IQ, Medtronic 780G, Omnipod 5).
• Tip 2 menü: Akdeniz/DASH + porsiyon + kilo -%5-10; metformin + GLP-1 RA + SGLT2 + DPP-4 eşgüdüm; düşük KH opsiyonel; remisyon hedefi.
• GDM menü: Açlık <95, 1h <140, 2h <120; min 175 g KH; sabah kahvaltı protein + yağ + düşük GI; insülin pre-bolus; CGM TIR (63-140) >%70.
• Egzersiz: Riddell 2017 — orta yoğunluk bolus -%25-50 + 15-30 g KH/30 dk; gece hipo önleme yatmadan 15-30 g KH + protein.
• Hipoglisemi: 15/15 kuralı + ciddi hipo Glukagon (Baqsimi 3 mg burun, GlucaGen 1 mg IM/SC) + 112; öğün atlatma yasak (insülin/sulfonilüre).
• CGM/AGP: Dexcom G7, FreeStyle Libre 3 Plus, Medtronic Guardian 4, Eversense; TIR >%70, TBR <%4, CV <%36; 14 günlük yorum.
• Hedef gruplar: T1D, insülin kullanan T2D, GDM, LADA, prediyabet, pediatrik (ISPAD), adolesan, gebelik, sporcu, Ramazan, ileri yaş, obez, KBH, MASLD, KV.

Neden Diyabet Rehberi?

Endokrinoloji + sertifikalı klinik diyetisyen (CDE/CDCES) + diyabet hemşiresi + egzersiz fizyolojisi + klinik psikoloji + jinekoloji (GDM) + pediatrik endokrinoloji + spor hekimliği multidisipliner ekibimiz ADA / EASD / ISPAD / Diabetes UK / Diabetes Canada / TEMD standartlarını bireysel uygular. Diyabet diyeti, tip 1 diyabet beslenmesi, tip 2 diyabet beslenmesi, gestasyonel diyabet diyeti, düşük glisemik indeks diyeti, insülin direnci diyeti, prediyabet diyeti, karbonhidrat sayımı eğitimi, insülin pompası tedavisi, hibrit kapalı döngü, bolus doz hesaplama eğitimi, bazal insülin, yoğun insülin tedavisi, CGM takibi, glikoz sensörü, HbA1c, açlık kan şekeri, OGTT, HOMA-IR, diyabet eğitimi, diyabet okulu, diyabet koçluğu, yaşam tarzı danışmanlığı, aile diyabet eğitimi, Ramazan orucu rehberi, çocuk diyabet takibi, yaşlı diyabet takibi, hipoglisemi yönetimi, hiperglisemi yönetimi, egzersizde kan şekeri yönetimi, sporcu beslenmesi, egzersiz planlaması, gebelik diyet programı, akıllı diyabet yönetimi, dijital diyabet takibi, diyabetik tarifler, kilo verme programları, obezite ve diyabet, kolesterol takibi, kardiyovasküler risk yönetimi, kronik böbrek hastalığı yönetimi programlarımızla entegre yürütülür.

Klinik Karar Noktaları

Enerji hesabı (Mifflin-St Jeor + aktivite), makro dağılım (KH %40-50, protein 1,0-1,5 g/kg, yağ %25-35 Akdeniz), KH sayımı + ICR/ISF (insülin kullanan), GI/GL kombinasyonu, porsiyon (tabak modeli + el kuralı + terazi), öğün saatleri (sirkadiyen + TRE), ara öğün gereksinimi (insülin tedavisi bireysel), diyet modeli seçimi (Akdeniz/DASH/düşük KH/vegan), Tip 1 + Tip 2 + GDM + insülin eşgüdümü, hipoglisemi (15/15) + hiperglisemi (pre-bolus + düzeltme), CGM/AGP haftalık yorum, egzersiz protokolü (Riddell 2017), multidisipliner ekip koordinasyonu — diyabetik menü planlamasında başarıyı belirleyen on iki temel klinik karardır.

İleri klinik beslenme ve endokrin değerlendirme için uzman endokrinoloji ve klinik diyetisyen görüşü alabilirsiniz.