Çocuklarda İnsülin Tedavisi: Bazal-Bolus, Karışım ve Pompa

Bu içerik Çocuklarda İnsülin Tedavisi: Bazal-Bolus, Karışım ve Pompa başlığında; ISPAD 2022–2024 Clinical Practice Consensus Guidelines, ADA 2026 Standards of Medical Care in Diabetes Pediatrics bölümü, EASD 2024, TEMD 2024 Çocuk Diyabet Modülü ve Türkiye Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği (ÇEDD) çerçevesinde pediatrik diyabetin tanı, tedavi, teknoloji, aile eğitimi ve psikososyal destek standartlarını klinik odaklı özetler.

Çocuklarda İnsülin Tedavisi

Pediatrik T1D için standart: bazal-bolus insülin. Bazal: glargin U-100/U-300, degludek (uzun etkili, düşük hipoglisemi). Bolus: lispro, aspart, glulisin; ultra-hızlı Fiasp, Lyumjev (2024 pediatrik onay genişledi). Karışım insülin: sınırlı, sadece uyum sorunu ve sosyal engellerde. Doz başlangıcı: 0,5–1,0 U/kg/gün (yeni tanı, DKA sonrası); balayı döneminde 0,2–0,4 U/kg/gün; pubertede 1,2–1,5 U/kg/gün. İnsülin/karbonhidrat oranı yaşa ve bireye göre; 500 kuralı (500/toplam günlük doz) veya klinisyen deneyimi. Düzeltme faktörü: 1800 kuralı. Aile eğitimi, aksesuar (kalem iğne, glukometre, keton çubuğu), acil eylem planı standarttır.

İnsülin Tedavisi, Bazal İnsülin, Bolus İnsülin, Karışım İnsülin programlarımız pediatrik dozaj ve aile eğitimini standardize eder.

Çocuklarda CGM

Sürekli glukoz monitörizasyonu pediatrik T1D'nin standart bakımıdır. Cihazlar: Dexcom G7 (2 yaş+, 10 gün, hCG interferansı yok), FreeStyle Libre 3+ (2 yaş+, 15 gün, ısıtma yok, en küçük sensör), Medtronic Guardian 4 + Simplera (Simplera 2024 tek-adımlı applikatör), Eversense (implant 6 ay, adölesan+). OTC (over-the-counter) sensörler (Dexcom Stelo, Abbott Rio/Lingo) 2024–2025 Türkiye pilotu — non-insülin bağımlı adölesan T2D veya prediyabet grubunda erişim kolaylığı. Alarm ayarları: gece düşük eşik 65–70 mg/dL, yüksek eşik 250 mg/dL, hızlı düşüş uyarısı. Aile uzak izlem (Dexcom Follow, LibreLinkUp) 2026'da rutin, ebeveyn güveni ve uyku kalitesini artırıyor.

Sürekli Glikoz Takibi (CGM) programımız pediatrik cihaz seçimi ve aile uzak izlem kurulumu sunar.

Neonatal Diyabet ve Sulfonilüre

Neonatal diabetes mellitus (NDM); 6 aydan önce başlayan diyabet; geçici (TNDM, %50) veya kalıcı (PNDM, %50). Genetik altyapı: KCNJ11 (Kir6.2), ABCC8 (SUR1) mutasyonları PNDM'nin en sık nedeni; GCK homozigot, INS, EIF2AK3 (Wolcott-Rallison) diğer nadir. Klasik yaklaşım: yüksek doz oral sulfonilüre (glibenklamid 0,4–1 mg/kg/gün) — insülinden çarpıcı geçiş sağlar (Pearson NEJM 2006). DEND sendromu (Developmental Delay, Epilepsy, Neonatal Diabetes) glibenklamid ile kısmen düzelir. NDM tanısı acil genetik test gerektirir (aile öyküsü, prenatal test seçenekleri). 6q24 imprintleme bozuklukları TNDM klasik nedeni; birçok TNDM ergenlikte relaps yapar.

MODY Diyabet Tedavisi programımız neonatal diyabet ve monogenik alt tip yönetimini içerir.

Okulda Diyabet Yönetimi

Bireysel Sağlık Planı (BSP): okul + aile + ekip ortak hazırlar; kan şekeri ölçümü, insülin doz zamanları, öğün planı, hipoglisemi/hiperglisemi acil eylem, spor günü ayarları, gezi/gecelik konaklama planı. Öğretmen ve rehber öğretmen eğitimi: hipoglisemi belirtileri (terleme, titreme, konfüzyon, konvulsiyon), acil glukoz uygulaması (3 tablet glukoz, glikojel, glukagon burun spreyi Baqsimi), 112 arama kriterleri. Milli Eğitim Bakanlığı 2023 Diyabetli Öğrenci Bakım Kılavuzu Türkiye'de standarttır. Okul revirinde glikojel, glukagon burun spreyi, ekstra insülin kalemi, keton çubuğu bulunmalıdır. CGM aile uzak izlemi okul saatinde ebeveyn güvenliğini artırır.

Ekibimiz Milli Eğitim Bakanlığı önerileri doğrultusunda okul BSP hazırlığını yürütür.

Diyabet Kampı

Diyabet kampları (yaz kampı, hafta sonu kampı); pediatrik T1D hastasının sosyal, fiziksel ve psikososyal gelişimi için kanıta dayalı yararlıdır. Türkiye'de Türkiye Diyabet Vakfı, Çocuk Endokrinolojisi Derneği ve Uludağ Üniversitesi kampları önemli örneklerdir. Yararları: akran desteği, öz-yönetim becerileri, doktor-hasta ilişkisi, ebeveynden ayrılma pratiği, motivasyon. Kamp öncesi tıbbi değerlendirme, kamp süresi CGM izlemi, deneyimli medikal ekip, acil eylem planları standarttır. 2026: sanal kamp ve karma model (yüz yüze + dijital) ADA-ISPAD ortak öneri.

İletişim sayfamızdan Türkiye'deki diyabet kampları bilgisine ulaşabilirsiniz.

2026 Klinik Karar Noktaları

• Hibrit kapalı döngü (AID) pediatrik T1D birinci seçim; Tandem Control-IQ 6 yaş+, Omnipod 5 2 yaş+, MiniMed 780G 7 yaş+.
• CGM standart (Dexcom G7, Libre 3+ 2 yaş+); aile uzak izlem (Follow, LibreLinkUp) rutin.
• HbA1c <%7 hedefi bireysel; TIR ≥%70, TBR <%4 tamamlayıcı.
• Teplizumab (Tzield) Stage 2 preklinik T1D'de klinik ilerlemeyi 24 ay geciktirir; 8 yaş+ endikasyon.
• Pediatrik T2D için metformin, liraglutid, dulaglutid, empagliflozin onaylı; obezite yönetimi + bariatrik cerrahi seçilmiş adölesanda.
• DKA yönetimi ISPAD 2022: IV sıvı rehidratasyon 48 saatte, insülin infüzyonu 0,05–0,1 U/kg/saat, beyin ödemi yakın izlem.
• Ergen psikososyal tarama (PHQ-9, PAID, DES) rutin; diabulimia yüksek risk.
• Okul BSP + öğretmen eğitimi + glukagon burun spreyi (Baqsimi) 2026 standardı.
• MODY şüphesinde NGS panel; yanlış Tip 1 tanısını düzeltir.
• Transition of Care 12–14 yaşta başlar; 18–25 arası ortak randevu, mental sağlık sürekliliği.

Bağlantılı Hizmetlerimiz

Çocukluk Çağı Diyabet Tedavisi programımız; Tip 1, Tip 2, MODY, Sekonder Diyabet, LADA, İnsülin, Bazal İnsülin, Bolus İnsülin, Karışım İnsülin, İnsülin Pompası, Hibrit Kapalı Döngü, CGM, HbA1c Takibi, Kan Şekeri Takibi, Diyabet Diyeti, Egzersiz Programı, Mikroalbüminüri, Kolesterol Takibi, Yetişkin Diyabet (transition), Prediyabet, Obezite ve Diyabet ve Yapay Zeka Destekli Diyabet Yönetimi programlarımızla entegre yürütülür.

Çocuk diyabetinde tanı, teknoloji seçimi, aile eğitimi ve transition planlaması için uzman çocuk endokrinolojisi görüşü alabilirsiniz.