Diyabetik Retinopati: Anti-VEGF, Faricimab, AI Tarama

Bu içerik Diyabetik Retinopati: Anti-VEGF, Faricimab, AI Tarama başlığında; ADA 2026 Standards of Medical Care in Diabetes, EASD 2024 Konsensüs Raporu, TEMD 2024 Diyabet Klinik Uygulama Kılavuzu, KDIGO 2024 Diyabet + KBH, ESC 2023 Cardiovascular Disease in Diabetes ve IDF Diabetes Atlas 11. baskı çerçevesinde yetişkin diyabetinin tanı, tedavi, teknoloji, komplikasyon önleme ve psikososyal destek standartlarını klinik odaklı özetler.

Diyabetik Retinopati

Diyabetik retinopati (DR) körlük nedenlerinin başında. Sınıflama: non-proliferatif (NPDR — mild, moderate, severe), proliferatif (PDR), diyabetik makula ödemi (DME). Tarama: T2D tanıda başlar (T1D'de tanıdan 5 yıl sonra), yıllık dilate fundus muayenesi veya non-mydriatic fundus fotoğraf. AI tarama: IDx-DR (Digital Diagnostics, 2018 FDA — birinci basamakta), Google ARDA (birinci basamak + tele-oftalmoloji), EyeArt (Eyenuk, 2020 FDA); Türkiye pilotlarında %85+ sensitivite. Tedavi: Anti-VEGF intravitreal — ranibizumab (Lucentis), aflibercept (Eylea; Eylea HD 8 mg 2023 FDA), Faricimab (Vabysmo; Ang-2 + VEGF-A dual, 2022 FDA — 16 hafta aralık dozlama YOSEMITE/RHINE); pan-retinal fotokoagülasyon (PDR), vitrektomi (ileri PDR, vitreus hemorajisi, traksiyonel retina dekolmanı). Glisemik kontrol + kan basıncı + lipid + fenofibrat (FIELD, ACCORD-Eye) progresyonu yavaşlatır.

Yıllık göz muayenesi ve AI tarama programımız retinopati erken tanı sağlar.

Kardiyovasküler Risk Yönetimi

Diyabet CVD riskini 2–4 kat artırır; T2D hastalarının %65'i CVD nedeniyle ölür. ADA 2026 ve ESC 2023 CVD in Diabetes rehberi: LDL hedef — orta risk <100, yüksek risk <70, çok yüksek risk <55 mg/dL — statin (atorvastatin 40–80, rosuvastatin 20–40) + ezetimibe + PCSK9i (alirocumab, evolocumab, inclisiran); Kan basıncı <130/80 — ACE-i/ARB + KKB + tiazid; Aspirin sadece sekonder korumada (primer korumada kanıt zayıf, kanama riski); Kolşisin 0,5 mg (LODOCO2 2020, düşük doz antiinflamatuar CVD sekonder — 2023 FDA onayı); Icosapent ethyl (Vascepa, REDUCE-IT — trigliserit yüksek + CVD); GLP-1/SGLT2 organ koruyucu antidiyabetikler CVD öncelik; Bempedoik asit (Nilemdo — statin intoleransı). Sigara bırakma + Akdeniz diyeti + egzersiz temeli değişmez. 2026: Lp(a) düşüren pelacarsen, olpasiran, muvalaplin faz III sonuçları CVD önleme algoritmasına eklenmesi bekleniyor.

Kolesterol Takibi, Hipertansiyon Takibi, Kardiyovasküler Risk ve Metabolik Değerlendirme programlarımız ESC 2023 uyumlu bütüncül CVD risk yönetimi sunar.

Diyabet ve Mental Sağlık

Diyabet ile depresyon 2 kat, anksiyete 1,5 kat, distress 3 kat daha sık; komorbidite HbA1c'yi 0,5–1,0 puan kötüleştirir, komplikasyon riskini artırır. ADA 2026: Yıllık tarama — PHQ-9 (depresyon), GAD-7 (anksiyete), DDS (Diabetes Distress Scale, ≥3 anlamlı), PAID (Problem Areas In Diabetes), EAT-26 (yeme bozukluğu, diabulimia T1D). Tedavi: Hafif-orta depresyon — CBT, digital CBT (Woebot, SilverCloud), egzersiz, sosyal destek; Orta-ağır — SSRI (sertralin, escitalopram; paroksetin kilo alımı nedeniyle kaçın), SNRI (duloksetin — nöropatik ağrıya da fayda), bupropion (kilo nötr); trisiklik kaçın (kilo alımı, glisemik dalgalanma). Diyabet distress — özel psikoterapi programları (REDEEM, HARMS-D); yaşlıda yalnızlık müdahalesi. Ağır yeme bozukluğu (bulimia, BED, diabulimia) — özelleşmiş multidisipliner tedavi; hospitalizasyon gerekebilir. 2026: yapay zeka destekli chatbot destek (Türkçe pilotlar), tele-terapi entegre bakım standart.

Bütüncül bakım programımız yıllık PHQ-9 + GAD-7 + DDS taramasını rutin diyabet muayenesine entegre eder.

Yetişkinlerde Tip 2 Diyabet Tedavi Algoritması

ADA/EASD 2024 ortak konsensüs ve ADA 2026 Standards; T2D tedavisini kardiyorenal risk profiline göre stratifiye ediyor. Yeni tanı hastada değerlendirme: (1) ASCVD öyküsü / yüksek risk; (2) Kalp yetmezliği (HFrEF/HFpEF); (3) Kronik böbrek hastalığı (eGFR <60 veya UACR ≥30); (4) Obezite (BMI ≥30) / metabolik disfonksiyon. Sıralı seçim değil eş-zamanlı organ koruyucu: ASCVD veya yüksek risk → GLP-1 (semaglutide, dulaglutide, liraglutide) + metformin; KY veya KBH → SGLT2 (empagliflozin, dapagliflozin) + metformin; Obezite baskın → tirzepatide (GIP/GLP-1 dual, %20+ kilo kaybı), retatrutide (2026 onay bekleniyor, GLP-1/GIP/glukagon üçlü); Nefropati + KY → finerenon (non-steroidal MRA) ek. HbA1c başlıklı algoritma yerine "organ koruyucu önce, HbA1c ikincil" yaklaşım 2026'nın standardıdır.

Tip 2 Diyabet Tedavisi, GLP-1 Agonist, SGLT2 İnhibitör, Metformin ve Kombinasyon Tedavisi programlarımız ADA/EASD 2024 organ koruyucu algoritmayı uygular.

GLP-1 Reseptör Agonistleri 2026

GLP-1 RA; T2D için organ koruyucu ilk basamak. Onaylı moleküller: semaglutide (Ozempic SC 0,25–2,0 mg/hafta; Rybelsus oral 3–14 mg/gün; Wegovy 2,4 mg obezite), dulaglutide (Trulicity 0,75–4,5 mg/hafta), liraglutide (Victoza 1,8 mg/gün, Saxenda 3,0 mg obezite), tirzepatide (Mounjaro/Zepbound 5–15 mg/hafta, GIP+GLP-1 dual — %20+ kilo kaybı, HbA1c 2,0–2,5 puan düşüş), retatrutide (2026 onay bekleniyor, GLP-1+GIP+glukagon üçlü — %24+ kilo kaybı, faz III). Klinik yararlar: HbA1c 1,0–2,5 puan düşüş, kilo 5–20 kg, MACE %14 azalma (SUSTAIN-6, REWIND), böbrek koruma (FLOW), MASH regresyonu (semaglutide 2024). Yan etki: bulantı, kusma, pankreatit (nadir), safra taşı, retinopati alevlenmesi (nadir). Türkiye SGK: semaglutide, dulaglutide, liraglutide belirli endikasyonda geri ödemede.

GLP-1 Agonist Tedavisi programımız titrasyon, yan etki yönetimi ve organ koruma odaklı GLP-1 protokolü yürütür.

2026 Klinik Karar Noktaları

• Obesity-first ve kardiyorenal-organ koruyucu algoritma T2D için standart (ADA/EASD 2024).
• GLP-1 (semaglutide, tirzepatide, retatrutide) ASCVD ve obezite baskın hastada ilk seçim.
• SGLT2 (empa, dapa) KY ve KBH tüm evrelerde (KDIGO 2024) organ koruyucu.
• Finerenon T2D KBH albuminüride SGLT2 + ACE-i/ARB üzerine eklenir.
• Haftalık bazal insülin (icodec 2024 EMA/FDA, efsitora faz III) T2D için uyum artırıcı seçenek.
• AID sistemler yetişkin T1D birinci seçim (Control-IQ, 780G, Omnipod 5, iLet bihormonal).
• CGM T1D ve insülin kullanan T2D standart; OTC CGM (Stelo, Lingo) non-insülin T2D için erişim.
• HbA1c bireysel (%6,5–8,5); CGM TIR ≥%70 tamamlayıcı.
• Yıllık PHQ-9 + GAD-7 + DDS + PAID psikososyal tarama rutin.
• KDIGO 2024 üçlü organ koruma (SGLT2 + GLP-1 + finerenon) yaygınlaşıyor.

Bağlantılı Hizmetlerimiz

Yetişkin Diyabet Tedavisi; Tip 1, Tip 2, LADA, MODY, Sekonder, Prediyabet, Gestasyonel Diyabet, Çocukluk Çağı Diyabet, İnsülin, Bazal İnsülin, Bolus İnsülin, Karışım İnsülin, İnsülin Pompası, Hibrit Kapalı Döngü, CGM, GLP-1, SGLT2, Metformin, DPP-4, Sulfonilüre, TZD, Kombinasyon, İkili, HbA1c Takibi, Kan Şekeri Takibi, Diyabet Diyeti, Egzersiz, Obezite ve Diyabet, Kolesterol, Hipertansiyon, Mikroalbüminüri, Karaciğer Yağlanması, Kanser ve Diyabet ve Yapay Zeka Destekli Diyabet Yönetimi programlarımızla entegre yürütülür.

Yetişkin diyabetinde bireyselleştirilmiş tedavi planı ve organ koruyucu ilaç seçimi için uzman endokrinoloji görüşü alabilirsiniz.