Gebelik Planlaması ve Prekonsepsiyonel Bakım

Bu içerik Gebelik Planlaması ve Prekonsepsiyonel Bakım başlığında; ADA 2026 Standards of Medical Care in Diabetes, EASD 2024 Konsensüs Raporu, TEMD 2024 Diyabet Klinik Uygulama Kılavuzu, KDIGO 2024 Diyabet + KBH, ESC 2023 Cardiovascular Disease in Diabetes ve IDF Diabetes Atlas 11. baskı çerçevesinde yetişkin diyabetinin tanı, tedavi, teknoloji, komplikasyon önleme ve psikososyal destek standartlarını klinik odaklı özetler.

Gebelik Planlaması ve Prekonsepsiyonel Bakım

Fertil çağdaki diyabetli kadın (T1D, T2D, MODY) prekonsepsiyonel bakım standarttır. ADA 2026 ve TEMD 2024: Hedef HbA1c <%6,5 (mümkünse <%6,0, hipoglisemi olmadan) gebelik öncesi 3 ay; Folik asit 5 mg/gün (yüksek doz, nöral tüp defekt profilaksisi); Fetotoksik ilaç değişimi — ACE-i/ARB (bebekte renal displazi) → labetalol, metildopa, nifedipin; statin (kategori X) → gebelik öncesi durdur; sulfonilüre (glibenklamid dışında), GLP-1, SGLT2, DPP-4 → insülin (regüler, aspart, lispro, glargin, degludek gebelik onaylı) veya metformin. Komplikasyon değerlendirme — retinopati (gebelikte progresyon riski, gerekirse pre-gebelik lazer), nefropati (eGFR <60 yüksek risk), otonom nöropati, kardiyak. Genetik danışmanlık MODY için. Gebelik saptandığında CGM standart, AID sistem gebelik onayı (Control-IQ Pregnancy 2024 FDA onay, TIR 63–140 mg/dL hedef).

Gestasyonel Diyabet ve Gebelik Beslenmesi programlarımız pregestational diyabetli kadınlar için prekonsepsiyonel danışmanlık sunar.

Türkiye'de Yetişkin Diyabet Bakımı

TURDEP-III (2025 yayımlanan sonuçlar): Türkiye erişkin diyabet prevalansı %17,3 (12 milyon kişi; 8 milyon prediyabet), bölgesel farklılık yüksek (İç Anadolu %19,1, Doğu Anadolu %14,2). TEMD 2024 Diyabet Klinik Uygulama Kılavuzu (11. baskı) ADA 2026 ve EASD 2024 ile büyük ölçüde uyumlu; farklılıklar: SGK ilaç geri ödeme kısıtları (GLP-1 tirzepatide 2025 ödeme değerlendirme; SGLT2 T2D + KY + KBH endikasyonda ödeme; finerenon 2025 SGK ödeme başladı; icodec 2025 ödeme değerlendirme), CGM T1D yaygın ödeme + T2D insülin kullananda pilot, AID sistemler seçilmiş endikasyonda. e-Nabız entegrasyonu: HbA1c, kreatinin, göz muayenesi, ayak muayenesi, mikroalbüminüri değerleri paylaşılır — endokrinoloji + aile hekimi + göz + böbrek koordinasyonu. TEMD Diyabet Eğitim Merkezleri (Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Antalya, Kayseri, Diyarbakır, Trabzon) yapılandırılmış eğitim sunar. 2026'da Bakanlık Diyabet Bakım Bileşenli Ödeme (DBBÖ) pilotu kalite göstergesi bazlı geri ödeme değerlendirme aşamasında.

Kaynaklar sayfamızdan TEMD 2024, ADA 2026, EASD 2024, KDIGO 2024, ESC 2023 rehberlerine ve TURDEP-III raporuna ulaşabilirsiniz.

LADA — Yetişkinde Otoimmün Diyabet

LADA (Latent Autoimmune Diabetes in Adults); 30 yaş üstü başlayan, GAD65 antikor pozitif, ilk 6 ayda insülin gereksinimi olmayan otoimmün diyabet formudur. T2D olarak yanlış tanı alıp sulfonilüre başlanınca hızlı beta hücre kaybı olur. Şüphe kriterleri (Immunology of Diabetes Society): (1) 30+ yaş tanı; (2) BMI normal veya hafif fazla; (3) GAD65 pozitif; (4) 6 ay içinde insülin gereksinimi. Tedavi: erken insülin (beta hücre koruma), metformin ek, sulfonilüre kaçınılır, GLP-1 seçenek (henüz güçlü kanıt yok, dhr çalışılıyor), CGM. TrialNet Pathway ve DiRECT-plus-LADA çalışmaları immünomodülasyon (rituksimab, alefacept, GAD-alum aşı) araştırıyor. 2026'da LADA için "T2D reçetesi" hala yaygın hata — GAD65 rutin taraması gerekli.

LADA Diyabet Tedavisi programımız GAD65 tarama + erken insülin + CGM ile beta hücre koruma odaklı yaklaşım sunar.

GLP-1 Reseptör Agonistleri 2026

GLP-1 RA; T2D için organ koruyucu ilk basamak. Onaylı moleküller: semaglutide (Ozempic SC 0,25–2,0 mg/hafta; Rybelsus oral 3–14 mg/gün; Wegovy 2,4 mg obezite), dulaglutide (Trulicity 0,75–4,5 mg/hafta), liraglutide (Victoza 1,8 mg/gün, Saxenda 3,0 mg obezite), tirzepatide (Mounjaro/Zepbound 5–15 mg/hafta, GIP+GLP-1 dual — %20+ kilo kaybı, HbA1c 2,0–2,5 puan düşüş), retatrutide (2026 onay bekleniyor, GLP-1+GIP+glukagon üçlü — %24+ kilo kaybı, faz III). Klinik yararlar: HbA1c 1,0–2,5 puan düşüş, kilo 5–20 kg, MACE %14 azalma (SUSTAIN-6, REWIND), böbrek koruma (FLOW), MASH regresyonu (semaglutide 2024). Yan etki: bulantı, kusma, pankreatit (nadir), safra taşı, retinopati alevlenmesi (nadir). Türkiye SGK: semaglutide, dulaglutide, liraglutide belirli endikasyonda geri ödemede.

GLP-1 Agonist Tedavisi programımız titrasyon, yan etki yönetimi ve organ koruma odaklı GLP-1 protokolü yürütür.

AID Sistemleri Yetişkin T1D

Otomatik insülin dağıtım (AID) sistemleri yetişkin T1D'nin 2026 standardıdır. FDA/EMA/TITCK onaylı: Tandem Control-IQ (t:slim X2 + Dexcom G6/G7), Medtronic MiniMed 780G (Guardian 4/Simplera + SmartGuard), Omnipod 5 (Dexcom G6/G7 + Libre 2 Plus, tubeless), CamAPS FX (herhangi pompa + Dexcom G6/G7 + Libre 3), iLet (Beta Bionics, bihormonal insülin+glukagon, 2023 FDA onay, sadece vücut ağırlığı girişi). Klinik kanıtlar: HbA1c 0,3–0,5 puan iyileşme, TIR %10–15 artış, TBR %30–50 azalma, gece hipoglisemi %40–60 azalma, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi iyileşmesi. Türkiye SGK: 2025'te T1D için AID sistem ödeme genişlemesi tartışılıyor; şu an belirli endikasyonlarda pompa + CGM ayrı ödeme mevcut.

Hibrit Kapalı Döngü Tedavisi, İnsülin Pompası ve CGM programlarımız yetişkin AID başlatma ve optimizasyon protokolünü sunar.

2026 Klinik Karar Noktaları

• Obesity-first ve kardiyorenal-organ koruyucu algoritma T2D için standart (ADA/EASD 2024).
• GLP-1 (semaglutide, tirzepatide, retatrutide) ASCVD ve obezite baskın hastada ilk seçim.
• SGLT2 (empa, dapa) KY ve KBH tüm evrelerde (KDIGO 2024) organ koruyucu.
• Finerenon T2D KBH albuminüride SGLT2 + ACE-i/ARB üzerine eklenir.
• Haftalık bazal insülin (icodec 2024 EMA/FDA, efsitora faz III) T2D için uyum artırıcı seçenek.
• AID sistemler yetişkin T1D birinci seçim (Control-IQ, 780G, Omnipod 5, iLet bihormonal).
• CGM T1D ve insülin kullanan T2D standart; OTC CGM (Stelo, Lingo) non-insülin T2D için erişim.
• HbA1c bireysel (%6,5–8,5); CGM TIR ≥%70 tamamlayıcı.
• Yıllık PHQ-9 + GAD-7 + DDS + PAID psikososyal tarama rutin.
• KDIGO 2024 üçlü organ koruma (SGLT2 + GLP-1 + finerenon) yaygınlaşıyor.

Bağlantılı Hizmetlerimiz

Yetişkin Diyabet Tedavisi; Tip 1, Tip 2, LADA, MODY, Sekonder, Prediyabet, Gestasyonel Diyabet, Çocukluk Çağı Diyabet, İnsülin, Bazal İnsülin, Bolus İnsülin, Karışım İnsülin, İnsülin Pompası, Hibrit Kapalı Döngü, CGM, GLP-1, SGLT2, Metformin, DPP-4, Sulfonilüre, TZD, Kombinasyon, İkili, HbA1c Takibi, Kan Şekeri Takibi, Diyabet Diyeti, Egzersiz, Obezite ve Diyabet, Kolesterol, Hipertansiyon, Mikroalbüminüri, Karaciğer Yağlanması, Kanser ve Diyabet ve Yapay Zeka Destekli Diyabet Yönetimi programlarımızla entegre yürütülür.

Yetişkin diyabetinde bireyselleştirilmiş tedavi planı ve organ koruyucu ilaç seçimi için uzman endokrinoloji görüşü alabilirsiniz.