İnsülin Pompası ile Bazal-Bolus Karşılaştırması

Bu içerik İnsülin Pompası ile Bazal-Bolus Karşılaştırması başlığında; ADA 2026 Standards of Medical Care in Diabetes, EASD 2024 Konsensüs Raporu, TEMD 2024 Diyabet Klinik Uygulama Kılavuzu, IDF Diabetes Atlas 11. baskı ve ISPAD 2022 (pediatrik insülin) çerçevesinde insülin tedavisinin fizyoloji, molekül seçimi, doz hesaplama, titrasyon, teknoloji entegrasyonu ve hipoglisemi yönetimi standartlarını klinik odaklı özetler.

Hipoglisemi Yönetim

Hipoglisemi; plazma glukoz <70 mg/dL. Sınıflama (ADA 2018 Level konsensüsü): Level 1 (54–70 mg/dL) — semptomatik alarm eşiği; Level 2 (<54 mg/dL) — klinik anlamlı; Level 3 — ağır (yardım gerekli, bilinç kaybı, konvulsiyon). Semptomlar: adrenerjik (terleme, titreme, çarpıntı, açlık, anksiyete), nörologlisemik (konfüzyon, dikkat kaybı, konvulsiyon, koma). Tedavi: 15/15 kuralı — 15 g hızlı CHO (glukoz tabletleri 3–4 adet, glikojel 15 g, meyve suyu 150 mL, bal 1 yemek kaşığı), 15 dk sonra tekrar ölçüm; hedef ulaşılana kadar tekrarla; sonra kompleks CHO + protein (ekmek + peynir). Ağır: glukagon 1 mg IM veya SC; Baqsimi 3 mg burun spreyi (2019 FDA, 4 yaş+ — refakatçi eğitimi kolay); Gvoke pre-mixed pen; hospitalize ise IV dekstroz %20 25–50 mL. Sonrası: 24 saat izlem, insülin doz gözden geçirme, CGM alarm ayarı. Hipoglisemi bilinci kaybı (HAAF): 4 hafta strict hipoglisemi kaçınma restorasyon sağlar.

Kan Şekeri Takibi programımız hipoglisemi tanı + acil yönetim + önleme protokolünü uygular.

İnsülin ve Egzersiz

Egzersiz + insülin karmaşık; hem hipoglisemi hem hiperglisemi tetikleyebilir. Aerobik (koşu, yüzme, bisiklet, düşük–orta yoğun) — glukoz kullanımı ↑ → hipoglisemi riski; kısa aerobik (<30 dk) glisemi hafif düşürür, uzun aerobik (>60 dk) belirgin düşürür. Anaerobik/direnç/HIIT — kateşolamin ↑ → kısa süreli glisemi ↑, sonrasında geç hipoglisemi (6–12 saat sonra, özellikle gece). Doz stratejileri: Planlı egzersiz — bazal %20–30 azalt (pompa temp basal veya MDI ertesi gün bazal), bolus %25–75 azalt (egzersiz saatinden önce yemek); Öncesi glukoz — 90–150 mg/dL ideal başlangıç, <90 → 15–30 g CHO al, >250 + keton pozitif → egzersiz erteleme; Sırasında — 30 dk aralık 15 g CHO (uzun sürede); Sonrasında — gece hipoglisemi için bazal %10–20 azalt + ek CHO (ekmek + protein) + CGM alarm 65–70. CGM egzersiz güvenliği için standart. Türkiye: TEMD egzersiz modülü + spor endokrinologları klinik danışmanlık sunar.

Diyabet Egzersiz Programı programımız insülin + egzersiz doz ayar protokolünü CGM entegre yürütür.

Hastane İçi İnsülin Yönetimi

Hastane içi hiperglisemi (kritik veya non-kritik) yönetimi ADA 2026 Hospitalization bölümü ile standardize: Kritik hasta (YBÜ) — IV insülin infüzyonu, hedef 140–180 mg/dL (sıkı 110–140 sadece cerrahi ve pilotlarda), her 1–2 saatte glukoz ölçümü; algoritma tabanlı hemşire titrasyonu (Yale, Portland, Glucommander protokolleri); DKA/HHS için ayrı protokol. Non-kritik hasta (servis) — Bazal-bolus + düzeltme rejimi standart (BASAL-PLUS, RABBIT-2 çalışmaları — sliding scale insülin monoterapisinden üstün); TDD 0,4–0,5 U/kg, %50 bazal (glargin/degludek) + %50 bolus (aspart/lispro öğünlere bölünmüş) + öğün öncesi düzeltme. Steroid diyabeti — sabah metilprednizolon → sabah NPH ekle; deksametazon → glargin U-100 24 saat. Cerrahi: sabah %50 bazal + normal öğün bolus kesilir; ameliyat sonrası bazal-bolus veya IV. Sliding scale monoterapi — modası geçmiş, önerilmez (kanıt olmadan hipoglisemi + hiperglisemi dalgalanma). Taburcu: net rejim, hasta eğitimi, aile hekimi ve endokrinoloji randevusu.

Yoğun Bakım Diyabet Yönetimi ve Perioperatif Diyabet programlarımız hastane içi insülin protokolünü ADA 2026 standardında sunar.

İnsülin Preparatları 2026

Modern insülin preparatları etki başlangıcı, pik ve süreye göre sınıflandırılır: (1) Ultra-hızlı (Fiasp, Lyumjev) — 2–5 dk başlangıç, öğünle veya öğün sonrası 20 dk içinde; (2) Hızlı analog (aspart NovoRapid, lispro Humalog, glulizin Apidra) — 10–15 dk başlangıç, 1–2 saat pik, 4–5 saat süre; (3) Regüler kısa (Actrapid, Humulin R) — 30–60 dk başlangıç, 2–4 saat pik, 6–8 saat süre; (4) Orta (NPH) — 1–2 saat başlangıç, 4–8 saat pik, 12–18 saat süre; (5) Uzun analog — glargin U-100 (Lantus, Basaglar, Semglee, Rezvoglar) 24 saat, hafif pik; glargin U-300 (Toujeo) 30–36 saat, düz profil; degludek (Tresiba) 42 saat, en düz; (6) Haftalık analog — icodec (Awiqli) 196 saat yarı ömür, haftada 1 SC; efsitora (Lilly) faz III; (7) Konsantre — U-500 (Humulin R U-500) ağır insülin direnci; U-200 lispro (Humalog U-200); (8) Karışım — NovoMix 30/50, Humalog Mix 25/50, Ryzodeg 70/30 (degludek+aspart). Her preparat farklı klinik senaryoda avantaj sağlar.

Bazal İnsülin ve Bolus İnsülin programlarımız molekül seçimini bireysel klinik profile göre yürütür.

Degludek (Tresiba)

İnsülin degludek (Tresiba U-100, U-200); dihexamer + heksamer zincir oluşturur, subkütan depoyla sürekli salınım. Etki: 42 saat yarı ömür — dozlama esnekliği (±8 saat, önerilen gün aynı saat), en düz profil, günden güne varyabilite düşük. Klinik kanıtlar: DEVOTE (T2D, 7637 hasta) — glargin U-100'e non-inferior MACE + %40 daha az ağır hipoglisemi, %53 daha az nokturnal ağır hipoglisemi; SWITCH 1 (T1D) ve SWITCH 2 (T2D) — hipoglisemi anlamlı azalma; BEGIN çalışmaları — HbA1c non-inferior + hipoglisemi lehine. Endikasyon: T1D (özellikle hipoglisemi endişeli), T2D (yaşlı, ağır hipoglisemi öyküsü), pediatrik (1 yaş+ onaylı), gebelik (2017 EMA onayı). Karışım: Ryzodeg 70/30 (degludek 70% + aspart 30%) — 2 kez günlük öğünle uygulanır, bazal-bolus alternatifi. Türkiye SGK: T1D ve seçilmiş T2D endikasyonda ödemede.

Bazal İnsülin Tedavisi programımız degludek geçiş ve hipoglisemi azaltma protokolünü sunar.

2026 Klinik Karar Noktaları

• Bazal-bolus (MDI) T1D için standart; ileri T2D için altın standart intensif rejim.
• Haftalık bazal insülin (icodec FDA/EMA 2024, efsitora faz III) T2D için uyum artırıcı seçenek.
• Ultra-hızlı analoglar (Fiasp, Lyumjev) postprandiyal glukoz kontrolünde üstün.
• Degludek en düşük hipoglisemi profili; glargin U-300 nokturnal hipoglisemide U-100'e üstün.
• AID sistemler (Control-IQ, 780G, Omnipod 5, iLet) MDI'dan HbA1c 0,3–0,5 puan üstün.
• Akıllı insülin kalemleri MDI kullanıcı için doz kaydı + IOB + CGM entegrasyonu sunar.
• Karbonhidrat sayımı + ICR + ISF + IOB formülleri bireyselleştirilmiş doz hesabı temeli.
• Hospitalize hastada bazal-bolus + düzeltme; sliding scale monoterapisi modası geçmiş.
• Gebelikte aspart, lispro, glargin, degludek onaylı; hedef HbA1c <%6,0.
• Yaşlı deprescribing: sulfonilüre kesilir, bazal + oral basitleştirme; haftalık icodec bakım evi için ideal.

Bağlantılı Hizmetlerimiz

İnsülin Tedavisi; Bazal İnsülin, Bolus İnsülin, Karışım İnsülin, Yoğunlaştırılmış İnsülin, İnsülin Pompası, Hibrit Kapalı Döngü, Yapay Pankreas, Doz Ayarlama Eğitimi, Karbonhidrat Sayımı, CGM, HbA1c Takibi, Kan Şekeri Takibi, Tip 1, Tip 2, LADA, Gestasyonel, Çocukluk Çağı, Yetişkin, Egzersiz ve AI Destekli Yönetim programlarımızla entegre yürütülür.

İnsülin tedavisinde molekül seçimi, doz hesaplama ve teknoloji entegrasyonu için uzman endokrinoloji görüşü alabilirsiniz.