Yamalı (Patch) Pompalar vs Tüplü Pompalar: Tercih Kriterleri

Bu içerik Yamalı (Patch) Pompalar vs Tüplü Pompalar: Tercih Kriterleri başlığında; ADA 2026 Standards of Medical Care in Diabetes, EASD 2024 Konsensüs Raporu, TEMD 2024 Diyabet Klinik Uygulama Kılavuzu, ISPAD 2022 Clinical Practice Consensus Guidelines ve NICE TA151/TA943 çerçevesinde insülin pompası tedavisinin (CSII) endikasyon, cihaz seçimi (780G, Control-IQ, Omnipod 5, iLet, CamAPS FX), bazal-bolus programlama, CGM entegrasyonu (SAP/PLGS/HCL/AHCL), DKA önleme ve 2026 yeniliklerini klinik odaklı özetler.

İnsülin Pompası Tedavisinin 2026 Klinik Çerçevesi

İnsülin pompası tedavisi (Continuous Subcutaneous Insulin Infusion — CSII); küçük, taşınabilir bir cihaz ile 24 saat programlanmış bazal insülin ve öğünlerde bolus insülin verilmesini sağlayan; fizyolojik pankreas salgısını en yakın taklit eden insülin uygulama yöntemidir. Yalnızca hızlı etkili analog insülin (aspart, lispro, glulisin, Fiasp, Lyumjev) kullanılır; bazal ihtiyaç düşük dozların (0,025–3 U/saat) mikroprogramlanması ile karşılanır. ADA 2026 Standards of Medical Care in Diabetes, EASD 2024, TEMD 2024 Diyabet Klinik Uygulama Kılavuzu, ISPAD 2022 Clinical Practice Consensus Guidelines ve NICE TA151/TA943 çerçevesinde pompa Tip 1 diyabette (tüm yaş grupları) altın standart yaklaşımlardan biridir. 2026 pratiğinde AID (Automated Insulin Delivery) sistemleri — Control-IQ, MiniMed 780G, Omnipod 5, iLet, CamAPS FX — pompa + CGM + algoritma entegrasyonu ile yarı-yapay pankreas hâline gelmiştir. Kanıt: pompa MDI'a göre HbA1c 0,3–0,5 puan düşük, ağır hipoglisemi %50 azalma (REPOSE, DIAMOND, JDRF-CGM meta-analiz); AID pompa ile TIR %10–15 artış, gece TBR %60 azalma (iDCL, ADAPT, CIQ pivot çalışmaları).

İnsülin Tedavisi programımız; Bazal İnsülin, Bolus İnsülin, Yoğunlaştırılmış İnsülin, Karışım İnsülin, Hibrit Kapalı Döngü, Yapay Pankreas Sistemleri ve Doz Ayarlama Eğitimi ile entegre yürütülür.

Bazal Programlama ve Titrasyon

Pompa bazal ihtiyacı MDI'a göre %20 azdır (fizyolojik profil, gıda-uyumlu değişkenlik). Başlangıç: TDD (MDI) × 0,75 → yeni TDD; bazal payı %40–50; 24 saate saatlik profillendirilir. Standart yetişkin profili: 00:00–03:00 düşük (0,6 U/saat), 03:00–08:00 artan (dawn phenomenon 0,9 → 1,1 U/saat), 08:00–17:00 orta (0,8 U/saat), 17:00–00:00 düşük-orta (0,7 U/saat). Titrasyon: bazal doğruluk testi (basal rate testing) — belirlenmiş bir 6 saatlik dilimde öğünsüz + bolus'suz, CGM ile ±30 mg/dL değişim varsa o dilimin bazalını %10–20 ayarla. Geçici bazal (temp basal): egzersizde -%50 (2 saat), akut hastalıkta +%20–30, menstürel siklusta +%10–15, uzun uçuşta ayarlama. AID sistemlerinde otomatik bazal (auto-basal) 5 dakikada bir CGM verisiyle mikroayarlanır — kullanıcı geçici bazalı yalnız egzersiz için kullanır. Bazal profil değişikliği her 3–6 ayda gözden geçirilir.

Doz Ayarlama Eğitimi programımız pompa bazal profili optimizasyonunu 3 aylık takiple sağlar.

Pompa + CGM Entegrasyonu: SAP, PLGS, HCL, AHCL

İnsülin pompası CGM ile 4 farklı entegrasyon seviyesinde çalışır: SAP (Sensor-Augmented Pump): pompa CGM verisini gösterir, algoritma yok, kullanıcı manuel karar. Örn. MiniMed Paradigm Veo. PLGS (Predictive Low-Glucose Suspend): CGM <70 mg/dL öngörüldüğünde bazal 30 dk askıya alınır. Örn. Tandem Basal-IQ, MiniMed 640G. HCL (Hybrid Closed-Loop): bazal otomatik ayarlanır + hipoglisemi askıya alınır; kullanıcı öğün bolus manuel girer. Örn. MiniMed 670G, Tandem Control-IQ (klasik), Omnipod 5 (klasik). AHCL (Advanced Hybrid Closed-Loop): HCL + otomatik düzeltme bolusu (postprandiyal). Örn. MiniMed 780G (SmartGuard), Tandem Control-IQ (Bolus-IQ), CamAPS FX. FCL (Fully Closed-Loop): öğün duyurusu bile gereksiz — iLet Bionic Pancreas (meal announcement-free, adaptif). 2026 pratiğinde AHCL standart, FCL genişleyen kullanım. Klinik: HCL/AHCL vs SAP → HbA1c 0,4 puan ↓, TIR %10–15 ↑, gece TBR %60 ↓.

CGM ile Hibrit Kapalı Döngü ve Yapay Pankreas Sistemleri programlarımız entegre yürütülür.

Pompa Cihazları ve Karşılaştırma

2026 pratiğinde başlıca cihazlar: Medtronic MiniMed 780G — Guardian 4 / Simplera sensör, SmartGuard AHCL, Meal Detection, ayarlanabilir hedef 100–120 mg/dL, otomatik düzeltme bolusu, TIR %78–82 pivot verisi (ADAPT). Tandem t:slim X2 + Control-IQ — Dexcom G6/G7 uyumlu, Pregnancy modu (2024 FDA), Exercise ve Sleep modları, PIVOTAL çalışmasında TIR %71 → %78, ağır hipoglisemi %60 azalma. Insulet Omnipod 5 — tüpsüz patch pompa, Dexcom G6/G7 + FreeStyle Libre 2/3 Plus uyumlu, SmartAdjust algoritması, no-tubing avantajı, çocukta 2+ yaş FDA onayı. Beta Bionics iLet — meal announcement-free (yalnız küçük/orta/büyük öğün), adaptif AI, yalnız vücut ağırlığı girişi. Ypsomed mylife YpsoPump + CamAPS FX — Cambridge açık kaynak algoritma, gebelik onayı, Dexcom G6/Libre 3 uyumlu. Diabeloop DBLG1 (AB), Sooil Dana-i (Kore/AB), EOFlow EOPatch (Kore) diğer sistemler.

Cihaz seçimi hasta yaşı, aktivite profili, teknoloji kabulü, cilt reaksiyonu, tüplü/tüpsüz tercih, sensör tercihi ve Hibrit Kapalı Döngü hedefine göre bireyselleştirilir.

İnfüzyon Seti ve Kanül Yönetimi

İnfüzyon setinin doğru seçimi ve rotasyonu pompa tedavisinin en kritik teknik ögesidir. Kanül tipi: Teflon (soft cannula, 90° dik veya 30° eğik) — çoğu erişkin/pediatri için tercih; Çelik iğne (steel cannula) — teflon reaksiyonu, yağ dokusu az olan hastalarda alternatif. Uzunluk: 6 mm, 9 mm (yetişkin standart), pediatri 6 mm; obez hastada 9 mm. Bölge rotasyonu (FITTER 2023): abdomen (umblikustan 2 cm uzak, 4×4 cm kareler), uyluk üstü lateral, kalça üst dış çeyrek, kol dış üstü; aynı bölgede 1 cm mesafe, 4 hafta aynı noktaya değil. Değişim sıklığı: teflon 2–3 gün (72 saat maks), çelik 24–48 saat. Değişimde 2 saat CGM takibi (kanül düzgün çalışıp çalışmadığı). Rezervuar dolumu: hava kabarcığı yok, kanül primeleme 0,7–1 U (teflon), 0,3 U (çelik). Set arızası bulguları: postprandiyal beklenmedik yüksek KŞ, açıklanamayan hiperglisemi + keton, enjeksiyon bölgesinde ağrı/kızarıklık — set değiştir + kalem ile bolus + keton ölçümü. Lipohipertrofi kontrolü her muayenede zorunlu.

Diyabet eğitim hemşiresi kontrolünde infüzyon seti değişim tekniği FITTER 2023 protokolüyle her 3 ayda değerlendirilir.

2026 Klinik Karar Noktaları

• İnsülin pompası T1D için altın standart yaklaşımlardan biridir (ADA 2026, TEMD 2024).
• AHCL sistemleri (780G, Control-IQ, Omnipod 5, CamAPS FX) 2026'da birinci seçim.
• iLet Bionic Pancreas meal announcement-free adaptif AI ile yeni bir çağ açtı.
• TIR ≥%70, TBR <%4, GMI <%7 hedefleri ATTD 2023 çerçevesi.
• Bolus wizard (ICR, ISF, IOB) her pompada standart kullanılmalı.
• İnfüzyon seti 2–3 günde bir değiştirilmeli, FITTER 2023 bölge rotasyonu zorunlu.
• DKA riski MDI'a göre 1,5–2 kat yüksek; keton striplerini yanında bulundur.
• Sick day: KŞ >250 + keton → düzeltme bolus ×1,5 veya kalemle SC + hastane kriteri.
• Gebelikte Control-IQ Pregnancy modu ve CamAPS FX gebelik onayı 2024–2026 pratiği.
• Türkiye'de SGK T1D endikasyonda pompa + sarf malzemeleri + AHCL entegrasyonu 2024–2025 aşamalı ödemeye alındı.

Bağlantılı Hizmetlerimiz

İnsülin Tedavisi; Bazal İnsülin, Bolus İnsülin, Yoğunlaştırılmış İnsülin, Karışım İnsülin, Hibrit Kapalı Döngü, Yapay Pankreas, Doz Ayarlama Eğitimi, Karbonhidrat Sayımı, Tip 1 Diyabet, Tip 2 Diyabet, LADA, Gestasyonel Diyabet, Çocukluk Çağı Diyabet, Yetişkin Diyabet, GLP-1, Metformin, CGM, HbA1c Takibi, Hipoglisemi, Hiperglisemi, Diyabet Diyeti, Egzersiz, Obezite ve Diyabet ve Yapay Zeka Destekli Diyabet Yönetimi programlarımızla entegre yürütülür.

İnsülin pompası cihaz seçimi, başlangıç eğitimi ve uzun süreli takip için uzman endokrinoloji görüşü alabilirsiniz.